ساختار بازار فارکس (چه کسانی گردانندگان اصلی بازار فارکس هستند؟)

ساختار بازار فارکس (چه کسانی گردانندگان اصلی بازار فارکس هستند؟)

فارکس بزرگترین بازار مالی در دنیاست که ارز کشورهای مختلف به صورت الکترونیکی در آن با یکدیگر معامله می‌شوند. ساختار بازار فارکس برای معامله‌گران تازه وارد به این بازار ممکن است ناشناخته باشد. به همین دلیل تصمیم گرفته‌ایم در این قسمت گردانندگان اصلی بازار فارکس را معرفی کنیم. این گردانندگان شامل بانک‌های بزرگ، شرکت‌های بزرگ تجاری، دولت‌ها، بانک‌های مرکزی، صندوق‌های پوشش ریسک و معامله گران می‌شوند.

شرکت کنندگان فارکس

شرکت کنندگان فارکس

در گذشته تنها بانک‌ها و موسسات بزرگ می‌توانستند در فارکس شرکت کنند. علاوه بر این اگر به عنوان یک فرد قصد ورود به فارکس را می‌داشتید باید با سرمایه‌ای نزدیک به ۱۰ تا ۵۰ میلیون دلار در این بازار شرکت می‌کردید اما در اواخر دهه ۹۰ میلادی ورق برگشت و با گسترش اینترنت و بروکرهای خرده فروش امکان معامله کردن تریدرهای خرده پا یا کوچکی مثل ما نیز در فارکس فراهم شد. در ادامه بازیگران بازار فارکس یا همان گردانندگان اصلی آن را معرفی می‌کنیم.

مشاهده بیشتر: استراتژی فارکس

۱- بانک‌های بزرگ

بانک‌های بزرگ، اولین بخش از ساختار بازار فارکس هستند. فارکس بازار غیرمتمرکزی است و بیشترین حجم معاملات در آن را همین بانک‌های بزرگ انجام می‌دهند. در نتیجه آن‌ها هستند که قیمت خرید و فروش جفت ارزها و میزان اسپرد را بر اساس میزان عرضه و تقاضا تعیین می‌کنند. به عبارت دیگر بانک‌های بزرگ در فارکس، نرخ تبادل ارزها را مشخص می‌کنند.

این بانک‌های بزرگ روزانه حجم زیادی از معاملات را برای خود و مشتریانشان انجام می‌دهند و در مجموع بازاری به نام بازار بین بانکی فارکس را به وجود می‌آورند. زمانی که این بانک‌ها در نقش دلال برای مشتریانشان ظاهر می‌شوند، تفاوت قیمت خرید و فروش، نشان دهنده سود بانک‌ها است.

مهمترین بانک‌های بزرگ در فارکس: از مهمترین بانک‌هایی که در بازار بین بانکی فارکس وجود دارند می‌توان به Citibank، JPMorgan، UBS، Barclays، Goldman Sachs، HSBC، بانک دویچه و بانک آمریکا اشاره کرد.

پیشنهاد ویژه: آموزش اقتصاد کلان

۲- دولت‌ها و بانک‌های مرکزی

بانک‌های مرکزی، نمایندگان دولت‌ها به حساب می‌آیند. بنابراین آن‌ها نقش مهمی در بازار فارکس دارند. بانک‌های مرکزی سعی می‌کنند با سیاست‌های مربوط به نرخ بهره، تورم کشور خود را کنترل کرده و ارزش ارز کشور خود را تعیین کنند. در نتیجه اقتصاد آن‌ها می‌تواند در برابر سایر کشورها رقابت کند. به این ترتیب بانک‌های مرکزی می‌توانند با تعیین نرخ بهره در فارکس بسیار تاثیرگذار باشند. با تغییر نرخ بهره، ارزش ارز کشورها تغییر می‌کند.

از مهمترین بانک‌های مرکزی که در بازار فارکس شرکت می‌کنند می‌توان به بانک مرکزی اروپا، بانک انگلستان و فدرال رزرو آمریکا اشاره کرد. تبادل ارز بانک‌های مرکزی در فارکس برای پرداخت هزینه‌های مربوط به تجارت بین المللی و کنترل ذخایر ارزی کشورشان انجام می‌شود.

زمانی که بانک‌های مرکزی به این نتیجه می‌رسند که ارزش ارز کشورشان خیلی زیاد یا خیلی کم است به شکل گسترده‌ای شروع به فروش یا خرید ارزشان می‌کنند تا نرخ تبادل ارزهایشان را تغییر دهند و بدین شکل به تغییر قیمت‌ها در فارکس می‌پردازند.

مشاهده بیشتر: آموزش فارکس

شرکت های بزرگ تجاری و صندوق های پوشش ریسک

۳- شرکت‌های بزرگ تجاری و صندوق‌های پوشش ریسک

شرکت‌های تجاری

 شرکت‌های بزرگ تجاری که کار صادرات و واردات محصولات را انجام می‌دهند، جز شرکت کنندگانی هستند که بر قیمت ارزها در فارکس تاثیر می‌گذارند. هر چند حجم معاملات این شرکت‌ها نسبت به بازار بین بانکی کمتر است و آن‌ها نمی‌توانند در آن بازار معامله کنند. به همین دلیل آن‌ها اغلب با بانک‌های تجاری کوچک و متوسط مبادلات ارزی‌شان را انجام دهند.

برای درک بهتر تاثیرگذاری شرکت‌های بزرگ تجاری بر فارکس از یک مثال استفاده می‌کنیم. فرض کنید یک شرکت تولید کننده پنل‌های خورشیدی آلمانی باید قطعات مورد نیازش را از آلمان وارد کند و در نهایت محصولات خود را در چین بفروشد. این شرکت آلمانی با فروش محصولاتش یوآن چینی به دست می‌آورد که در نهایت برای استفاده در کشور خود باید آن‌ها را به یورو تبدیل کند. بعد از آن، بخشی از یوروها برای ورود قطعات آمریکایی باید به دلار تبدیل شود.

در واقع شرکت‌های تجاری بزرگ برای مبادلات ارزی خود و پوشش ریسک ِاین مبادلات ارزی در بازار فارکس معامله می‌کنند. مثلا همین شرکت آلمانی ممکن است، دلار مورد نیاز خود را از بازار اسپات فارکس تهیه کند و یا این که برای کاهش ریسک تغییرات قیمت در فارکس، پیش از خرید قطعات آمریکایی، دلار مورد نیاز خود را از طریق معاملات سوآپ ارزی در فارکس تهیه کند. برای آشنایی با معاملات سوآپ ارزی در فارکس می‌توانید مقاله انواع معاملات در فارکس را مطالعه کنید.

صندوق‌های پوشش ریسک

صندوق‌های پوشش ریسک هم طبق استراتژی‌های خود در بازار فارکس ارزها را خرید و فروش می‌کنند. این استراتژی‌ها شامل کنترل ریسک و افزایش سرمایه می‌شوند. صندوق‌های سرمایه گذاری خصوصی و صندوق‌های بازنشستگی دو نوع از صندوق‌های پوشش ریسک هستند.

۴- بروکرها و معامله گران

بروکرها

 بروکرهای خرده فروشی فارکس از دیگر شرکت کنندگان فارکس هستند که حجمی معادل دو درصد از کل معاملات در فارکس را انجام می‌دهند. این بروکرها امکان ورود معامله گران به دنیای فارکس را مهیا کرده‌اند. بروکرها در دو نوع مارکت میکر و بروکرهای ECN طبقه بندی می‌شوند.

معامله گران

 بیشترین تعداد شرکت کنندگان بازار فارکس، معامله گران هستند که البته حجم کوچکی از معاملات فارکس را انجام می‌دهند. این معامله گران برخلاف بانک‌ها و شرکت‌ها که عمدتا برای تجارت و تغییر ارزش ارزها، کار تبادلات ارزی را در فارکس انجام می‌دهند، صرفا برای کسب سود از تغییرات قیمت در فارکس، معامله می‌کنند.

شاید اصطلاح سفته بازی در فارکس را شنیده باشید. سفته بازی در فارکس به خرید و نگهداری یک ارز به امید فروش آن در یک قیمت بالاتر در آینده گفته می‌شود.

این معامله گران برای پیش بینی قیمت در فارکس از تحلیل بنیادی (نرخ بهره، تورم، سیاست های پولی و ...) و تکنیکال (اندیکاتورها، الگوهای قیمتی و...) استفاده می‌کنند. البته برخی دیگر از معامله گران هستند که از کامپیوتر و معاملات الگوریتمی استفاده می‌کنند. میزان سرمایه این تریدرها نیز متفاوت است. بعضی از آن‌ها با سرمایه کم و برخی دیگر با سرمایه بیشتر در بازار فارکس در حال معامله کردن هستند.

ساختار بازار فارکس

برای درک ساختار بازار فارکس، بگذارید آن را با بازار سهام که افراد بیشتری با آن آشنایی دارند، مقایسه کنیم. در بازار بورس یک نهاد ناظر، معاملات و قیمت‌ها را کنترل می‌کند. تمام معاملات زیر نظر این نهاد کنترل کننده در بورس انجام می‌شوند به همین دلیل این نهاد می‌تواند به راحتی قیمت‌ها را به نفع خود تغییر دهد (البته منظور ما این نیست که حتما چنین اتفاقی در بورس می‌افتد).

ساختار بازار فارکس

بورس بازاری متمرکز است به همین دلیل این نهاد مسئولیت کنترل همه چیز را در اختیار دارد اما فارکس بازاری غیرمتمرکز است که در آن معاملات به صورت مستقیم بین دو طرف معامله انجام می‌شود و نهاد کنترل کننده‌ای که قدرت زیادی در اختیار داشته باشد در آن وجود ندارد.

در بازار سهام، این نهاد باید سفارش‌های مشتریان خود را انجام دهد. فرض کنید یک روز، تعداد فروشندگان بیشتر از خریداران می‌شود. در این حالت، این نهاد متمرکز با انبوهی از سفارشات فروش رو به رو است که به اندازه کافی خریداری ندارند. برای این که چنین اتفاقی نیفتد، این نهاد می‌تواند اسپردها یا هزینه‌های تراکنش را بیشتر کند تا از ورود فروشندگان به بازار جلوگیری کند. به این ترتیب امکان دستکاری قیمت در بورس وجود دارد.

پیشنهاد مشاهده: دوره فارکس

بازار اسپات فارکس غیرمتمرکز است

در بازار فارکس معاملات به اشکال مختلفی انجام می‌شوند. از بین این اشکال مختلف، بازار اسپات فارکس از همه مهمتر است. برخلاف معاملات آتی یا سهام، در بازار اسپات فارکس، برای معامله کردن به یک محل متمرکز مثل بورس نیویورک که در آن فقط یک قیمت وجود دارد، نیاز ندارید.

در بازار فارکس، یک قیمت واحد برای یک ارز خاص وجود ندارد. به عبارت دیگر دلالان مختلف، قیمت‌های مختلفی در فارکس ارائه می‌دهند. بازار فارکس بسیار بزرگ است و رقابت میان دلالان مختلف باعث می‌شود تا شما بتوانید بهترین قیمت را برای انجام معامله پیدا کنید.

مشاهده بیشتر: سرمایه گذاری در فارکس

سلسله مراتب بازار فارکس

هر چند بازار فارکس غیرمتمرکز است اما این بدین معنی نیست که این بازار پر از هرج و مرج است. اگر بخواهیم فارکس را مثل یک نردبان در نظر بگیریم، می‌توانیم جایگاه گردانندگان اصلی بازار فارکس را در شکل زیر ببینیم.

سلسله مراتب بازار فارکس

ساختار فارکس؛ اولین پله نردبان

بازار بین بانکی: در بالاترین پله این نردبان، بازار بین بانکی فارکس قرار دارد. شرکت کنندگان این بازار، بزرگترین بانک‌های جهان هستند که یا به طور مستقیم و دو به دو با یکدیگر معامله می‌کنند و یا از طریق بروکرهای صوتی و الکترونیکی‌ای مثل EBS Market و Reuters Matching معامله می‌کنند.

EBS و Reuters: این دو شرکت برای به دست آوردن مشتریان بیشتر دائما در حال رقابت با یکدیگر هستند (البته رویترز نام خود را به Refinitiv تغییر داده است). هر دو شرکت بیشتر جفت ارزها را به مشتریانشان ارائه می‌دهند اما بعضی جفت ارزها در هر کدام از آن‌ها بیشتر از دیگری نقدینگی دارد.

در پلتفرم EBS، جفت ارزهای EUR/USD، USD/JPY، EUR/JPY،EUR/CHF  و USD/CHF  نقدشوندگی بیشتری دارند.

اما در پلتفرم رویترز، جفت ارزهای GBP/USD، EUR/GBP، USD/CAD، AUD/USD و NZD/USD نقدشوندگی بیشتری دارند.

قیمت‌ها در بازار بین بانکی فارکس

همه بانک‌هایی که بخشی از بازار بین بانکی در فارکس هستند، می‌توانند قیمت‌هایی که سایر بانک‌ها برای معامله کردن پیشنهاد می‌دهند را ببینند اما این لزوما به این معنی نیست که هر کسی می‌تواند با این قیمت‌ها معامله کند. در واقع این قیمت‌ها نشات گرفته از اعتبار ایجاد شده بین طرفین معامله است.

این رویه قیمت گذاری درست مانند زندگی واقعی است. فرض کنید می‌خواهید از بانک وام بگیرید. در این صورت هر چه اعتبار و شهرت شما بیشتر باشد، می‌توانید وام بزرگتری بگیرید.

ساختار فارکس؛ دومین پله نردبان

در پله بعدی نردبان شرکت‌ها، صندوق‌های پوشش ریسک، مارکت میکرها (بازار سازها) و بروکرهای ECN‌ قرار دارند. این موسسات اعتبار بالایی برای شرکت در بازار بین بانکی را ندارند به همین دلیل آن‌ها مجبورند معاملات خود را از طریق بانک‌های تجاری کوچک انجام دهند. این بدین معنی است که نرخ قیمت‌ها در این قسمت نسبت به بازار بین بانکی بیشتر و گران‌تر است.

ساختار فارکس؛ سومین پله نردبان

در پایین‌ترین پله نردبان، معامله گران خرده پا یا کوچک (Retail Traders) قرار دارند. در گذشته شرکت در بازار فارکس برای ما که تریدرهای کوچکی بودیم ناممکن بود اما به لطف ظهور اینترنت، تجارت الکترونیکی و بروکرهای خرده فروشی (بروکرهای مارکت میکر و بروکرهای ECN)، معامله کردن در فارکس بسیار آسان شده است. حالا ما شانس این را داریم تا مثل آنهایی که در بالای نردبان فارکس قرار دارند، جفت ارزها را معامله کنیم (البته نه تاثیرگذاری آن‌ها بر قیمت ارزها).

ساختار فارکس به ترتیب از ترکیب بزرگترین بانک‌های جهان، دولت‌ها و بانک‌های مرکزی، شرکت‌های تجاری و صندوق‌های پوشش ریسک، بروکرها و معامله گران تشکیل شده است. هر کدام از این شرکت کنندگان با توجه به بزرگی و میزان حجم معاملات خود در فارکس تاثیر می‌گذارند. به همین دلیل آشنایی با این گردانندگان اصلی بازار فارکس و نحوه تاثیرگذاری آن‌ها در فارکس برای هر تریدری الزامی است.

مشاهده بیشتر: آموزش پیشرفته فارکس

سوالات متداول

۱- بازیگران اصلی فارکس چه کسانی هستند؟

بازیگران اصلی فارکس بانک‌های بزرگ، دولت‌ها و بانک‌های مرکزی، شرکت‌های تجاری و صندوق‌های پوشش ریسک، بروکرها و معامله گران هستند.

۲- دولت ها چگونه در قیمت ارزها در فارکس تاثیر می گذارند؟

دولت‌ها از طریق بانک‌های مرکزی با عرضه و تقاضای گسترده ارزها، تاثیر زیادی در قیمت‌ها می‌گذارند.

۳- آیا معامله گران حجم معاملات بالایی را در فارکس شکل می دهند؟

بیشترین حجم معاملات در فارکس مربوط به بازار بین بانکی و کمترین حجم معاملات مربوط به معامله گران خرده پا است.  

نظرات (1)

لیلا پاسخ
2022-07-24

بسیار عالی من فکر میکردم بروکر ها یکی از اصلی ترین گرداننده های بازار فارکس هستن، در صورتی که متوجه شدم در قسمت پایین نردبان هستن!