عرضه اولیه چیست؟ | آموزش زمان مناسب خرید و فروش

زمان مطالعه 5 دقیقه
آخرین بروزرسانی 12 آبان 1402
بورس تهران   کاوه اوحدی
زمان انتشار 30 فروردین 1402
عرضه اولیه چیست؟ | آموزش زمان مناسب خرید و فروش

عرضه اولیه فرآیند عرضه کردن سهام یک شرکت برای اولین بار در بازار بورس یا فرابورس است. عرضه اولیه (Initial Public Offering) که به اختصار به آن IPO گفته می‌شود، به دلیل این که در بیشتر موارد سودآور است، طرفداران بسیار زیادی دارد. در ادامه با ما همراه باشید تا مهمترین مباحث مربوط به خرید عرضه اولیه در بورس را شرح دهیم. مباحثی همچون:

  • تعریف عرضه اولیه به زبان ساده
  • میزان سودآوری عرضه اولیه
  • نحوه اطلاع‌رسانی عرضه اولیه
  • نحوه خرید عرضه اولیه

تعریف عرضه اولیه به زبان ساده

شرکت‌های سهامی عام در ابتدای ورود به بازار سرمایه، بخشی از سهام خود (معمولا بین 5 تا 10 درصد) را تحت عنوان عرضه اولیه در بازار بورس یا فرابورس عرضه می‌کنند.

  • عرضه اولیه سهام یک شرکت در بورس به معنای تازه تاسیس بودن آن نیست.
  • عرضه اولیه سهام به معنای ورود شرکت به بازار سرمایه است.

شما به عنوان یک سرمایه‌گذار می‌توانید در تاریخ و زمانی که از قبل مشخص می‌شود، سهام این شرکت‌ها را خریداری کرده و به سود قابل توجهی دست پیدا کنید. البته تمام عرضه‌های اولیه سودآور نیستند و ما در ادامه مقاله، این موضوع را بیشتر توضیح خواهیم داد.

برای آشنایی با بازیگر سهم در بورس این مقاله را بخوانید!

اخبار عرضه اولیه

برای خرید عرضه اولیه باید زمان دقیق عرضه را بدانید تا بتوانید به موقع سفارش خود را ثبت کنید. آگهی عرضه اولیه معمولا 48 ساعت قبل از عرضه، منتشر شده و در آن اطلاعاتی همچون زمان عرضه، حداکثر سهام قابل خریداری توسط هر شخص حقیقی و حقوقی و سایر موارد که در قسمت بعدی توضیح می‌دهیم، وجود دارد.

برای اطلاع از تاریخ عرضه سهام شرکت‌ها در قالب عرضه اولیه از روش‌های زیر استفاده کنید:

  • جهت اطلاع از عرضه‌های اولیه‌ی مربوط به بازار بورس به سایت بورس اوراق بهادار تهران (tse.ir) مراجعه کنید.
  • جهت اطلاع از عرضه‌های اولیه‌ی مربوط به بازار فرابورس به سایت فرابورس ایران (ifb.ir) مراجعه کنید.
  • اطلاع‌رسانی عرضه اولیه از طریق کارگزاری‌های بورس نیز انجام می‌شود.

اگر کد بورسی گرفته و در یک کارگزاری معتبر بورس ثبت نام کرده‌اید، بهتر است صفحات کارگزاری خود را در فضای مجازی دنبال کنید تا از زمان عرضه اولیه مطلع شوید.

آگهی عرضه اولیه چیست؟

آگهی عرضه اولیه، اطلاعیه‌ای است که به واسطه‌ی آن اطلاعات مربوط به سهامی که قرار است برای اولین بار در بازار منتشر شود، در اختیار عموم قرار داده می‌شود. از طریق آگهی عرضه اولیه می‌توانید به اطلاعات زیر دست پیدا کنید:

  • نام سهم
  • تاریخ عرضه
  • تعداد سهام قابل عرضه
  • مدیر عرضه
  • متعهد عرضه
  • درصد میزان سقف تعهد خرید
  • حداکثر تعداد سهم قابل خرید
  • دامنه قیمتی مجاز جهت ثبت سفارش (قیمت مبنا- کف و سقف قیمت)
  • زمان ثبت سفارش
  • بازارگردان

در اغلب موارد ساعت دقیق عرضه اولیه توسط ناظر بازار اعلام می‌شود. بنابراین برای خرید عرضه اولیه باید به قسمت پیام ناظر در سامانه معاملاتی کارگزاری خود و یا سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران (tsetmc.com) مراجعه کنید. در شکل زیر اطلاعیه عرضه اولیه سهام شرکت سیمان اردستان نشان داده شده است.

آگهی عرضه اولیه چیست؟

آیا خرید عرضه اولیه به صورت خودکار امکان پذیر است؟

بله. در سال‌های گذشته، کارگزاری‌های بورس به شکل خودکار، عرضه اولیه را برای مشتریان خود خریداری می‌کردند اما در حال حاضر این امکان اختیاری شده و شما باید در صورت تمایل، این آپشن را در پنل کارگزاری خود فعال نمائید.

آیا خرید عرضه اولیه همیشه سودآور است؟

با توجه به قیمت تعیین شده برای عرضه اولیه سهام، در اکثر مواقع (ولی نه همیشه) خرید عرضه اولیه برای سرمایه گذاران با کسب سود همراه است. به طور کلی قیمت‌گذاری عرضه اولیه سهام کمتر از ارزش ذاتی آن صورت می‌گیرد تا خریداران به یک سود حداقلی دست پیدا کنند. در بین نمادهایی که در سال 1401 عرضه اولیه شده‌اند، میزان بازدهی پس از 30 روز معاملاتی به قرار زیر است:

آیا خرید عرضه اولیه همیشه سودآور است؟

برخی مواقع خرید عرضه اولیه با ضرر همراه است. بنابراین بهتر است پیش از خرید عرضه اولیه، بنیاد شرکت و اخبار و شایعات پیرامون آن را بررسی کنید. سه مورد زیر از عمده دلایل ضررده بودن عرضه اولیه هستند:

  1. قیمت سهام در اولین عرضه با ارزش ذاتی آن برابر و یا از آن بیشتر بوده است.
  2. جو کلی بازار منفی بوده و در نتیجه عرضه اولیه با استقبال روبرو نشده است.
  3. عدم فروش به موقع عرضه اولیه.

چه فاکتورهایی درصد بازدهی عرضه اولیه را مشخص می‌کند؟

چه فاکتورهایی درصد بازدهی عرضه اولیه را مشخص می‌کند؟

  • اگر قیمت اعلام شده برای خرید عرضه اولیه ارزان‌تر از ارزش ذاتی آن باشد، احتمال رشد قیمت در آینده وجود دارد (با استفاده از تحلیل بنیادی، ارزش ذاتی سهام را نسبت به قیمت یا بازه قیمتی اعلام شده بسنجید).
  • اگر تعداد سهام قابل عرضه نسبت به تعداد متقاضیان کمتر باشد احتمال رشد بیشتر قیمت وجود دارد.
  • برخی مواقع جو مثبت حاکم در بازار باعث بازدهی زیاد عرضه اولیه می‌شود.

خرید عرضه اولیه در روز بعد از عرضه

برخی از افراد سعی می‌کنند در روزهای پس از عرضه اولیه، حجم بیشتری از سهام آن را خریداری کنند تا میزان سود بیشتری به دست بیاورند. این افراد سعی می‌کنند با استفاده از روش‌های سرخطی زدن در راس صف خرید عرضه اولیه قرار بگیرند و حجم بالایی از آن را خریداری کنند. با این حال چنین کاری بسیار دشوار است و در اغلب موارد موفقیت آمیز نیست.

به جای این کار ما به شما پیشنهاد می‌کنیم از سیگنال بورس تهران استفاده کرده تا بتوانید همواره بدون نیاز به سرخطی زدن، بهترین سهام برای خرید را انتخاب کرده و سود زیادی کسب کنید. برای استفاده از سیگنال معتبر بورس تهران و بررسی میزان بازدهی سیگنال‌های قبلی، به انجمن خبرگان سرمایه گذاری در ایران مراجعه کنید.

زمان مناسب فروش عرضه اولیه

زمان مناسب فروش عرضه اولیه

به هنگام خرید سهام باید نقطه حد سود و حد ضرر خود را نیز مشخص کنید. حد سود یا تیک پرافیت محلی است که شما سهام خود را فروخته و سود خود را برداشت می‌کنید. از آنجایی که قیمت‌ها برای همیشه به روند صعودی خود ادامه نمی‌دهند بهتر است در یک محل مناسب عرضه اولیه خود را بفروشید.

  • از تحلیل فاندامنتال یا بنیادی برای بررسی میزان ارزندگی سهم و زمان مناسب برای فروش استفاده کنید.
  • برای تعیین زمان مناسب فروش روند قیمت‌ها را در صنعتی که شرکت در آن قرار می‌گیرد، تجزیه و تحلیل کنید.
  • در قسمت تحلیل 300 سهم بورس تهران، شرکت‌های بورسی از لحاظ عملکرد شرکت و صنعتی که در آن قرار گرفته‌اند، تجزیه و تحلیل می‌شوند.
  • برای فروش عرضه اولیه به رکود یا رونق کلی بازار بورس توجه کنید.
  • این امکان وجود دارد که در یک روز معاملاتی، سهمی که چند روز پیش عرضه اولیه شده و هم اکنون صف خرید است با عرضه سنگین سهامدار عمده، صف فروش شود.
  • رفتارهای هیجانی در خرید و فروش سهام شرکت‌های کوچک بیشتر است. بنابراین ممکن است میزان بازدهی چنین سهم‌هایی بیشتر نیز باشد. البته سرعت افت قیمت و ریسک چنین سهم‌هایی نیز بیشتر است.

خرید عرضه اولیه و فروش به موقع آن تنها راه کسب سود از بورس نیست. پیشنهاد می‌کنیم برای خرید و فروش سایر سهم‌های پربازده در زمان مناسب، از تکنیک‌های تابلوخوانی استفاده کنید. با استفاده از این تکنیک‌ها می‌توانید زمان صحیح ورود به سهم و خروج از آن را به راحتی پیدا کنید. برای یادگیری تکنیک‌های پولساز تابلوخوانی که حاصل سال‌ها تجربه اساتید و کارشناسان بورسی مجموعه آموزش ساده بورس است به صفحه لینک شده مراجعه کنید.

چرا تعداد سهامی که در سفارش خرید عرضه اولیه ثبت می‌شود با تعداد نهایی سهام اختصاص یافته به هر شخص متفاوت است؟

ممکن است تاکنون در چندین عرضه اولیه سهام شرکت کرده باشید اما هیچ گاه تعداد سهامی که در سفارش‌تان ثبت کرده‌اید با تعداد نهایی سهام خریداری شده، یکی نبوده باشد.

چرا تعداد سهامی که در سفارش خرید عرضه اولیه ثبت می‌شود با تعداد نهایی سهام اختصاص یافته به هر شخص متفاوت است؟

برای مثال در عرضه اولیه شرکت سیمان اردستان در دی ماه 1401، حداکثر 200 سهم برای هر کد حقیقی و حقوقی در نظر گرفته شده بود اما در نهایت به هر کدام 158 سهم اختصاص پیدا کرد. علت این تفاوت در تعداد سهام خریداری شده در روش بوک بیلدینگ (Book Building) یا ثبت دفتری نهفته است.

روش بوک بیلدینگ در عرضه اولیه به چه معناست؟

در عرضه اولیه سهام به روش بوک بیلدینگ یا ثبت سفارش، حداکثر سهام قابل تخصیص و بازه قیمتی مشخصی برای خرید عرضه اولیه تعیین شده و از طریق آگهی عرضه اولیه اطلاع‌رسانی می‌شود. در این روش هر شخص می‌تواند سفارش خود را با توجه به حداکثر حجم تعیین شده برای هر کد معاملاتی در بازه قیمتی مجاز ثبت کند. اگر تعداد متقاضیان بالا باشد، تعداد سهامی که به هر کس تعلق خواهد گرفت، کمتر می‌شود تا همه به شکل مساوی صاحب عرضه اولیه شوند.

روش بوک بیلدینگ در عرضه اولیه به چه معناست؟

بگذارید برای توضیح ساده‌تر روش بوک بیلدینگ در عرضه اولیه از یک مثال استفاده کنیم. فرض کنید، اطلاعیه عرضه اولیه شرکت الف به قرار زیر است:

  • تعداد سهام: 10 میلیون
  • بازه قیمتی: 1000 تا 1100 تومان
  • حداکثر سهمیه هر کد حقیقی و حقوقی:2000 سهم

فرض کنید تعداد متقاضیان 10 هزار نفر است و همه آن‌ها در سقف قیمت یعنی 1100 تومان، سفارش ثبت می‌کنند. در چنین حالتی از روش تسهیم استفاده شده و به هر کدام از آن‌ها 1000 سهم تعلق می‌گیرد.

حداکثر نقدینگی مورد نیاز برای خرید عرضه اولیه چقدر است؟

در صورتی که بازه قیمتی از قبل مشخص شده باشد می‌توانید سقف قیمت را در حداکثر سهام قابل خریداری ضرب کرده و در پایان درصد کارمزد کارگزاری را به آن اضافه کنید.

نحوه خرید عرضه اولیه چگونه است؟

برای خرید عرضه اولیه می‌توانید مطابق مراحل شکل زیر عمل کنید.

نحوه خرید عرضه اولیه چگونه است؟

روش‌های مختلف ارائه عرضه اولیه

عرضه اولیه سهام در بورس به روش‌های مختلفی انجام می‌شود. هر کدام از این روشها به شکل متفاوتی قیمت عرضه اولیه را مشخص می‌کنند. این روش‌ها عبارتند از:

روش‌های مختلف ارائه عرضه اولیه

1-عرضه اولیه به روش قیمت ثابت

  • در این روش، عرضه اولیه با یک قیمت ثابت انجام می‌شود.

2-عرضه اولیه به روش حراج

  • عرضه اولیه به این روش بر مبنای رقابت خریداران است.
  • ثبت سفارش در این روش بدون محدودیت قیمتی انجام می‌شود.

3-عرضه اولیه به روش گشایش

  • در این روش، نماد معاملاتی در ابتدا بدون دامنه نوسان بازگشایی (یا گشایش) می‌شود. به این مرحله حراج ناپیوسته گفته می‌شود.
  • قیمت پایانی سهام در روز عرضه اولیه برابر با میانگین موزون معاملات در آن روز خواهد بود.

4-عرضه اولیه به روش ثبت سفارش

  • در این روش، عرضه اولیه بر اساس سفارش‌های ثبت شده در دوره سفارش‌گیری انجام می‌شود.
  • دامنه قیمت در دوره سفارش‌گیری، مثبت و منفی 2 برابر دامنه نوسان روزانه قیمت در حالت عادی است.

5-عرضه اولیه به روش ترکیبی

  • در این روش، فرآیند عرضه اولیه در دو مرحله صورت می‌گیرد.
  • در مرحله اول، عرضه اولیه به صندوقهای سرمایه گذاری (یا سرمایه گذاران واجد شرایط) اختصاص می‌یابد.
  • عرضه اولیه در مرحله اول به روش ثبت سفارش یا حراج در جهت کشف قیمت انجام می‌شود.
  • در مرحله دوم، عرضه اولیه با توجه به قیمت کشف شده در مرحله اول و به روش قیمت ثابت به سایر سهامداران اختصاص پیدا می‌کند.

خرید عرضه اولیه و فروش به موقع آن یکی از راه‌های کسب سود برای افراد مبتدی است. با این وجود بازار بورس ایران پُر از فرصت‌های سرمایه گذاری است که در صورت برخورداری از آموزش صحیح و اصولی می‌توانید به سود مستمری از این بازار دست پیدا کنید.

 

پیشنهاد می‌کنیم جهت آشنایی با بورس ایران و نحوه کسب سود از آن، مقالات زیر را نیز مطالعه بفرمایید.

 

سوالات متداول

1- عرضه اولیه سهام چیست؟

نخستین عرضه سهام شرکت‌ها به عموم مردم در بازار بورس یا فرابورس، عرضه اولیه سهام نامیده می‌شود.

2- آیا خرید عرضه اولیه به صورت خودکار انجام می‌شود؟

خیر. در حال حاضر برای خرید عرضه اولیه باید شخصا فرآیند ثبت سفارش را در زمان مشخص شده برای عرضه اولیه انجام دهید.

3- چگونه از زمان خرید عرضه اولیه مطلع شویم؟

اطلاعیه عرضه اولیه توسط کارگزاری‌ها اطلاع‌رسانی می‌شود. علاوه بر این می‌توانید با توجه به نوع بازار نمادی که قرار است عرضه اولیه شود به سایت بورس به نشانی tse.ir یا سایت فرابورس به نشانی ifb.ir مراجعه کنید.

لینک کوتاه: https://amoozesh-boors.com/i/cqi

: ارسال نظر
نظرات :
  • comment 2134
    موحدی
    1402-02-03

    سلام چرا قیمت سهام شرکت‌ ها بعد از اولین عرضه رشد میکنه؟

    • عرض سلام و احترام خدمت شما دوست عزیز، به دلیل تقاضا ای که برای خرید سهام عرضه اولیه به وجود می‌آید قیمت سهام این شرکت ها تا چند روز پس از عرضه رشد خواهد کرد. البته مدت زمان این رشد بسته به میزان تقاضای حاکم بر کل بازار متغیر خواهد بود یعنی اگر شرایط کلی بازار مساعد باشد این تقاضا تا مدتها باقی می ماند اما در صورتی که شرایط کلی بازار مناسب نباشد ممکن است بعد از چند روز این رشد به اتمام برسد.

  • comment 2140
    سهیل
    1402-02-03

    سلام چطور بدونم چه زمانی عرضه اولیه هست؟

    • عرض سلام و احترام خدمت شما دوست عزیز، آگهی عرضه اولیه معمولا 48 ساعت قبل از عرضه، منتشر شده و در آن اطلاعاتی همچون زمان عرضه، حداکثر سهام قابل خریداری توسط هر شخص حقیقی و حقوقی و سایر مواردی که در متن مقاله اشاره شد وجود دارد.

  • comment 2154
    ذاکر
    1402-02-03

    سلام تقویم تاریخ عرضه اولیه ها رو ندارید؟

    • عرض سلام و احترام خدمت شما دوست عزیز، آگهی عرضه اولیه معمولا 48 ساعت قبل از عرضه، منتشر شده و در آن اطلاعاتی همچون زمان عرضه، حداکثر سهام قابل خریداری توسط هر شخص حقیقی و حقوقی و سایر مواردی که در متن مقاله اشاره شد وجود دارد.

  • comment 2212
    سبحانی
    1402-02-05

    سلام امکانش هست که خود کارگذاری به صورت خودکار عرضه اولیه هارو خریداری کنه؟

    • عرض سلام و احترام خدمت شما دوست عزیز، بله این امکان در گذشته برای تمامی حساب ها به صورت دیفالت فعال بوده است اما الان شما باید با تماس با پشتیبان کارگزاری خود این امکان را بصورت دستی فعال نموده تا به صورت خودکار تمامی عرضه اولیه ها برای حساب شما خریداری شود.

  • comment 2324
    حسینی
    1402-02-09

    سلام و وقت بخیر کانال معتبری برای معرفی عرضه های اولیه وجود داره؟

    • عرض سلام و احترام خدمت شما دوست عزیز، معتبر ترین منبع برای اخبار مربوط به عرضه اولیه سایت بورس و اوراق بهادار تهران است اما کانال های تلگرامی هم هستن که این اطلاع رسانی ها رو انجام میدهند که میتونید با سرچ پیدا کنید.

  • comment 2593
    هاشمی
    1402-02-23

    سلام راجب اگهی عرضه اولیه توضیح میدید؟

    • عرض سلام و احترام خدمت شما دوست عزیز، معمولا آگهی هر عرضه اولیه حداقل 48 ساعت قبل از عرضه منتشر می‌شود و با توجه به اینکه عرضه اولیه در بورس یا فرابورس انجام می‌شود، آگهی آن از طریق سایت رسمی بورس اوراق بهادار تهران به نشانی tse.ir یا سایت رسمی فرابورس ایران به نشانی ifb.ir قابل مشاهده است.

  • comment 2594
    هاشمی
    1402-02-24

    سلام مرسی از شما عرضه اولیه به چند روش ارائه میشه؟

    • عرض سلام و احترام خدمت شما دوست عزیز، عرضه اولیه به پنج روش ثابت، حراج، گشایش، ثبت سفارش و ترکیبی انجام میشود که در متن مقاله به صورت کامل به این موارد پرداخته شده است.

  • comment 2863
    امیر
    1402-03-17

    در آگهی عرضه اولیه به چه مواردی اشاره می‌شه؟

    • سلام خدمت شما دوست عزیز به مواردی همچون جزئیات شرکت، قیمت کشف شده، زمان عرضه و سایر پارامترهایی که معرف شرکت میباشد. در نظر داشته باشید که این اطلاعیه معمولاً چند روز قبل از روز عرضه توسط سازمان بورس اوراق بهادار منتشر می‌شود.

  • سلام آیا فقط در تاریخ و زمان اعلام شده میتونیم در عرضه اولیه شرکت کنیم؟

    • سلام خدمت شما دوست عزیز بله فقط در زمان و تاریخ اعلام شده توسط کارگزاری می‌توانید در عرضه های اولیه شرکت نمایید.

  • سلام چطوری میتونیم از تاریخ عرضه سهام شرکت‌ها مطلع بشیم؟

    • عرض سلام و احترام خدمت شما دوست عزیز، جهت اطلاع از عرضه‌های اولیه‌ی مربوط به بازار بورس به سایت بورس اوراق بهادار تهران (tse.ir) مراجعه کنید.

  • سلام، ساعت و مدت محدودی برای خرید عرضه اولیه وجود داره؟

    • سلام خدمت شما دوست عزیز بله برای شرکت در عرضه اولیه سهام زمان محدودی وجود دارد که قبل از آغاز و توسط سازمان بورس در یک اطلاعیه‌ای با نام اطلاعیه عرضه اولیه شرکت x در دسترس سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد که در آن اطلاعیه تمام جزئیات عرضه اولیه از جمله زمان اعلام می‌شود.

  • comment 3693
    YasminRastin
    1402-05-16

    سلام. عرض اولیه فن ابزار چیه؟

    • سلام خدمت شما دوست عزیز، ممنونم از حسن توجهتون به این مقاله شرکت‌هایی که برای نخستین بار سهام خود را در بازار بورس عرضه می‌کنند در فرایند عرضه اولیه قرار می‌گیرند. شرکت توسعه فن افزار توسن (با نماد فن افزار) نیز از جمله شرکت‌هایی می‌باشد که خواهان عرضه سهام خود در بازار بورس بوده است. این عرضه اولیه با توجه به اعلام تعطیلی بازار سرمایه در روز چهارشنبه ۱۱ مرداد ماه در روز دوشنبه ۱۶ مرداد ماه ۱۴۰۲ انجام شد.

آموزش بورس

ورود با کد یکبار مصرف

کد بازیابی به ایمیل و شماره موبایل ارسال شد

این کد حداکثر 5 دقیقه اعتبار دارد

کد شش رقمی (عدد لاتین)

آموزش بورس

ورود

آموزش بورس

ثبت نام

از قبل حساب کاربری دارید؟ ورود